Η έρευνα σχετικά με τον Υπερτονικό Ορό

Σχετικά με τον Υπερτονικό Ορό
Ο Υπερτονικός Ορός είναι απλά ένα αλατούχο διάλυμα ισχυρής συγκέντρωσης. Η συγκέντρωση που εφαρμόζεται είναι συνήθως περίπου 7% άλας – περίπου η διπλάσια ποσότητα από το θαλασσινό νερό, αν και μερικές φορές χρησιμοποιούνται ισχυρότερα ή λιγότερο ισχυρά διαλύματα. Ο Υπερτονικός Ορός μπορεί να μετατραπεί σε εκνέφωμα με τη χρήση μίας απλής συσκευής, του νεφοποιητή (βαποριζατέρ). Το εκνέφωμα μπορεί να εισπνευθεί μέσω του βαποριζατέρ και να φτάσει στους πνεύμονες.

Πώς βοηθά ο Υπερτονικός Ορός στην ΚΙ;
Όταν ο Υπερτονικός Ορός εισπνέεται και εισέρχεται στους πνεύμονες, το σώμα προσπαθεί να διασπάσει την ισχυρή συγκέντρωση άλατος. Η διαδικασία αυτή δίνει το σήμα στα κύτταρα της αναπνευστικής οδού να απελευθερώσουν νερό. Αυτή η ενέργεια αποκαθιστά το στρώμα υγρασίας της αναπνευστικής οδού και βοηθά να αποβληθούν οι βλέννες με τον ίδιο τρόπο που αποβάλλονται και από τους υγιείς πνεύμονες. Η  διαδικασία μπορεί να παρομοιαστεί με τον καθαρισμό των πνευμόνων από τις στάσιμες, μολυσμένες βλέννες.

Έρευνες κατά τη δεκαετία του 1990 έδειξαν ότι η εισπνοή εκνεφωμένου Υπερτονικού Ορού αυξάνει προσωρινά την ταχύτητα, με την οποία αποβάλλονται οι βλέννες από τους πνεύμονες. Οι σχετικές βραχυπρόθεσμες μελέτες έδειξαν ότι η εισπνοή εκνεφωμένου Υπερτονικού Ορού σε τακτική βάση (συνήθως δύο φορές την ημέρα) βελτιώνει την πνευμονική λειτουργία σε ασθενείς που πάσχουν από κυστική ίνωση.

Ποιο ήταν το αποτέλεσμα των πρόσφατων ερευνών;

Παρά το γεγονός ότι οι βραχυπρόθεσμες δοκιμές ήταν ευνοϊκές, η μακροπρόθεσμη χρήση του Υπερτονικού Ορού δεν αποδείχθηκε ασφαλής και αποτελεσματική. Η Εθνική Μελέτη Υπερτονικού Ορού εφαρμόστηκε σε 164 σταθερά υποκείμενα που έπασχαν από ΚΙ, ηλικίας τουλάχιστον 6 ετών. Στα εν λόγω υποκείμενα ανατέθηκε τυχαία η εισπνοή είτε 4mL Υπερτονικού Ορού (με συγκέντρωση άλατος 7%) ή 4mL εικονικού φαρμάκου (αλατούχο διάλυμα πολύ ασθενούς συγκέντρωσης - λιγότερο από το ένα τρίτο της συγκέντρωσης άλατος που εμφανίζει το θαλασσινό νερό). Και τα δύο διαλύματα περιείχαν μία αδρανή ουσία για να ουδετεροποιείται η γεύση, ώστε τα υποκείμενα να μη γνωρίζουν ποιο διάλυμα εισέπνεαν. Τα υποκείμενα εισέπνεαν το διάλυμα που τους δόθηκε δύο φορές την ημέρα για 48 εβδομάδες. Ταυτόχρονα, συνέχισαν να υποβάλλονται σε όλες τις υπόλοιπες θεραπείες, στις οποίες υποβάλλονταν κανονικά και να λαμβάνουν τη συνήθη φαρμακευτική αγωγή που θα λάμβαναν κανονικά σε περίπτωση υποτροπιασμού της ασθένειας. Οι ασθενείς ελέγχονταν συχνά για ενδείξεις βελτίωσης, καθώς και για πιθανές αντίξοες αντιδράσεις.

Τι έδειξαν οι μελέτες;

Βασικά, το αποτέλεσμα των μελετών μετριόταν βάσει της πνευμονικής λειτουργίας, η οποία αξιολογείται με ένα τεστ αναπνοής, το οποίο μετράει την ικανότητα των πνευμόνων να εισάγουν και να αποβάλλουν τον αέρα. Τα υποκείμενα στα οποία ανατέθηκε η εισπνοή Υπερτονικού Ορού εμφάνισαν μία μέτρια αύξηση της πνευμονικής λειτουργίας κατά την πρώτη μέτρηση (έπειτα από 4 εβδομάδες). Αυτή η βελτίωση διατηρήθηκε έως και την τελευταία μέτρηση τουλάχιστον (έπειτα από 48 εβδομάδες).       

Η θεραπεία ήταν πολύ πιο αποτελεσματική όσον αφορά τα ξεσπάσματα της πνευμονικής μόλυνσης. Τα υποκείμενα που εισέπνεαν τον Υπερτονικό Ορό εμφάνισαν πολύ λιγότερα ξεσπάσματα της νόσου. Τα ξεσπάσματα που τους παρουσιάστηκαν ήταν γενικώς πιο ήπια και δεν διαρκούσαν τόσο πολύ. Παρά το γεγονός ότι και τα δύο σύνολα υποκειμένων έκαναν χρήση πολλών αντιβιοτικών με στόχο την πρόληψη των ξεσπασμάτων, τα άτομα που εισέπνεαν τον Υπερτονικό Ορό χρειάζονταν πολύ μικρότερη ποσότητα επιπλέον αντιβιοτικών για την αντιμετώπιση των ξεσπασμάτων.

Παρουσιάστηκαν αντίξοες αντιδράσεις;

Ο Υπερτονικός Ορός μπορεί να προκαλέσει στένωση των αναπνευστικών οδών, με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο και σε περιπτώσεις άσθματος. Κατά την Εθνική Μελέτη Υπερτονικού Ορού, όλα τα υποκείμενα λάμβαναν φαρμακευτική αγωγή που περιελάμβανε βρογχοδιασταλτικά για τη διάνοιξη των αναπνευστικών οδών ακριβώς πριν από κάθε δόση. Αυτή η τακτική ήταν πολύ αποτελεσματική ενάντια στη στένωση των αναπνευστικών οδών. Για το λόγο αυτό, συνιστάται αυστηρά:

• τα άτομα που πάσχουν από ΚΙ να λαμβάνουν βρογχοδιασταλτικό ακριβώς πριν από κάθε δόση Υπερτονικού Ορού και

Η πνευμονική λειτουργία των ατόμων αυτών πρέπει να μετράται πριν και έπειτα από την πρώτη δόση, για να ελέγχεται ότι το βρογχοδιασταλτικό είναι αρκετά ισχυρό για να εμποδίσει τη στένωση της αναπνευστικής οδού κατά σημαντικό βαθμό.

Τα υποκείμενα που λαμβάνουν Υπερτονικό Ορό ανέφεραν επίσης αυξημένο βήχα κατά τη διάρκεια και αμέσως έπειτα από τις εισπνοές. Επομένως, όταν κάνετε χρήση του Υπερτονικού Ορού, ο βήχας είναι αναμενόμενος. Παρ' όλα αυτά, ο βήχας έτεινε να μειώνεται σταδιακά έπειτα από τις πρώτες μερικές δόσεις, τις πρώτες μερικές ημέρες ή το πολύ τις πρώτες μερικές ημέρες. Ο βήχας δεν ήταν τόσο σοβαρός, ώστε να εμποδίσει τα άτομα από τη λήψη του Υπερτονικού Ορού μακροπρόθεσμα, παρά μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις. Στην πράξη, τα άτομα αυτά μπορεί να χρειάζονται να κάνουν χρήση ορού μικρότερης συγκέντρωσης.

Είναι ο Υπερτονικός Ορός κατάλληλος και για άλλες πνευμονικές παθήσεις;

Υπάρχει μία πνευμονική ασθένεια που ονομάζεται βρογχιεκτασία, η οποία προκαλεί χρόνια μόλυνση στους πνεύμονες με οξείς παροξυσμούς. Έχει γίνει μία βραχυπρόθεσμη μελέτη, η οποία έδειξε ότι η χρήση του Υπερτονικού Ορού βοηθά στις περιπτώσεις βρογχιεκτασίας. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχει ακόμη διενεργηθεί μία μακροπρόθεσμη μελέτη σε άτομα που πάσχουν από βρογχιεκτασία.

Πάσχω από ΚΙ ή βρογχιεκτασία. Που μπορώ να προμηθευτώ Υπερτονικό Ορό;

Προς τα παρόν, ο Υπερτονικός Ορός δεν διατίθεται από κάποιον κατασκευαστή. Παρ’ όλα αυτά, στην Αυστραλία διατίθεται σε ορισμένα φαρμακεία νοσοκομείων. Τα περισσότερα νοσοκομεία με μεγάλες Κλινικές ΚΙ συμμετείχαν στην Εθνική Μελέτη Υπερτονικού Ορού και επομένως έχουν στη διάθεσή τους ένα ορισμένο απόθεμα. Αν το νοσοκομείο σας δεν έχει στη διάθεσή του το εν λόγω απόθεμα, ενδέχεται να πάρει κάποιο καιρό, ώσπου να το αποκτήσει. Αν πάσχετε από βρογχιεκτασία, συζητήστε με το γιατρό σας τη χρήση Υπερτονικού Ορού σε βραχυπρόθεσμη βάση.

Ο Επίκουρος Καθηγητής Peter Bye είναι Εξειδικευμένος Ιατρός και Διευθυντής της Μονάδας Κυστικής Ίνωσης του Νοσοκομείου Royal Prince Alfred του Σίδνει, Αυστραλία.