Από τους Ρότζερ Βουκντάλ, Άντριου Μπους, και Νίσα Βέρμα
Για πολλά χρόνια, παρατηρήθηκε ότι τα κορίτσια με ΚΙ δεν είχαν τόσο καλή ανάπτυξη και αναπνευστική λειτουργία σε σχέση με τα αγόρια. Λέγεται ότι στη μέση ηλικία, η επιβίωση των γυναικών με την ασθένεια είναι 4 με 5 χρόνια λιγότερη από των ανδρών. Σε μια Αμερικάνικη μελέτη, η οποία συγχώνευσε τα δεδομένα επιβίωσης πολλών κέντρων θεραπείας ΚΙ, το 50% των γυναικών θα αναμενόταν να επιβιώσει μέχρι τα 25 έτη ενώ το 50% των ανδρών θα αναμενόταν να επιβιώσει μέχρι τα 28 έτη. Πράγματι, υπάρχει 60% μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου στα κορίτσια συγκριτικά με τα αγόρια κάτω των 20 ετών (1). Πολλές εικασίες υπάρχουν για την αιτία αυτής της διαφοράς. Υπάρχουν κάποια δεδομένα που δείχνουν ότι τα κορίτσια αναπτύσσουν ψευδομονάδα (Pseudomonas aeruginosa) στους πνεύμονές τους σε μικρότερη ηλικία. Άλλα δεδομένα δείχνουν γρηγορότερη μείωση βάρους στα κορίτσια που βρίσκονται στην εφηβεία. Κάτι τέτοιο μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από τους παράγοντες της εικόνας του σώματος αλλά όχι τελείως.
Ωστόσο, ένα από τα προβλήματα των μελετών που εξετάζουν τα κλινικά αποτελέσματα που προέρχονται από μεγάλο αριθμό κέντρων είναι η κάλυψη των διαφορών μεμονωμένων κέντρων. Επίσης, σε διεθνές επίπεδο, μπορεί να υπάρχουν διαφορές στις κλινικές πρακτικές μεταξύ χωρών. Στη Δανία, για παράδειγμα, έχει προταθεί ότι οι εξαίρετοι δείκτες επιβίωσης και ποιότητας ζωής των ασθενών μπορούν να αποδοθούν στο γεγονός ότι η περίθαλψη όλων των ασθενών γίνεται σε ένα κέντρο και ότι όλοι οι ασθενείς με ψευδομονάδα λαμβάνουν προαιρετικά ενδοφλέβιες αντιβιώσεις σε τακτικά διαστήματα των 3 μηνών ανεξαρτήτως της κατάστασής τους. Με αυτή την τακτική, πάνω από το 80% των ασθενών επιβιώνουν μέχρι τα 50 τους ανεξαρτήτου φύλου (2).
Στο Royal Brompton and Harefield NHS Trust στο Λονδίνο, οργανώσαμε μια αναδρομική μελέτη για να εξετάσουμε την κλινική πρόοδο παιδιών και εφήβων με ΚΙ (3). Συγκρίναμε τον κλινικό πληθυσμό του 1993 (n=105) με τον κλινικό πληθυσμό του 2002 (n=209) (συγχρονική μελέτη). Βρήκαμε ότι οι ασθενείς το 2002 είχαν καλύτερη πνευμονική λειτουργία σε σύγκριση με το 1993. Αναφορικά με το ποσοστό προβλεπόμενου βίαιου εκπνεόμενου όγκου ανά δευτερόλεπτο (FEV1):1993 – γυναίκες 86%, άνδρες 84% και το 2002, γυναίκες 93%, άνδρες 92% (Σχήμα 1). Κανονικοποιημένες βαθμολογίες ανάπτυξης για γυναίκες και άνδρες έδειξαν ότι οι Ζ-τιμές του ύψους και βάρους των γυναικών ήταν τουλάχιστο ίσες με αυτές των ανδρών (Σχήμα 2). Μέχρι το 2004, το 88% του αρχικού πληθυσμού του 1993 που διένυαν τη δεκαετία των 20 είχαν επιβιώσει. Από αυτούς τους 2 πληθυσμούς, επιλέξαμε 2 υπο-ομάδες ασθενών και παρακολουθήσαμε την πνευμονική λειτουργία και ανάπτυξή τους για πενταετείς περιόδους, με την πρώτη να ξεκινάει το 1993 και τη δεύτερη το 1998 (διαρκής μελέτη). Βρήκαμε ότι η πνευμονική λειτουργία και ανάπτυξη παρέμειναν σταθερές για την πενταετή περίοδο και το γενικό ποσοστό του προβλεπόμενου βίαιου εκπνεόμενου όγκου (FEV1) φαινόταν να είναι καλύτερο στις γυναίκες από αυτό στους άνδρες και για τις δύο υπο-ομάδες (Σχήμα 3).
Νομίζουμε ότι τα βελτιωμένα νούμερα με το χρόνο και η μη εύρεση μειονεκτημάτων στις γυναίκες αποδίδεται σε επιθετικές στρατηγικές διαχείρισης της νόσου. Για παράδειγμα, είναι τακτική μας να θεραπεύουμε την πρώτη απομόνωση ψευδομονάδας με τρίμηνη θεραπεία εισπνεόμενων από το στόμα αντιβιοτικών και στοματικής κιπροφλοξασίνης παρόμοια με την τακτική που έχει υιοθετηθεί στην Κοπεγχάγη (4, 5). Αν ο οργανισμός απομονωθεί και δεύτερη φορά τότε προτείνεται η χρήση εισπνεόμενων αντιβιοτικών εφ’ όρου ζωής. Επίσης, εφαρμόζουμε μια προαιρετική τακτική με τρίμηνη ενδοφλέβια χορήγησης αντιβιοτικών κατά της ψευδομονάδας σε παιδιά με πιο προχωρημένη πνευμονική νόσο. Είναι δύσκολο να αποδειχθεί κάθε τακτική από μόνη της. Σε κάθε περίπτωση, τη διαφορά θα κάνουν πολλοί διαφορετικοί παράγοντες. Η απόδειξη της σημαντικότητας κάθε μεμονωμένης θεραπευτικής αγωγής είναι ένα δύσκολο και αμφιλεγόμενο έργο (6).
Το γενικό μήνυμα της δουλειάς μας είναι ότι δεν υπάρχει κάποιος λόγος για τα κορίτσια με ΚΙ να μην έχουν το ίδιο καλό αποτέλεσμα με τα αγόρια. Τα κέντρα στα οποία υπάρχει ακόμη διαφορά υπέρ των αγοριών θα πρέπει να εξετάσουν και να αναθεωρήσουν τα πρωτόκολλα τους σχετικά με τη διαχείριση της νόσου.
 |
Σχήμα 1: Συγχρονική Ανάλυση. Προβλεπόμενες τιμές ποσοστών FEV1 (βίαιος εκπνεόμενος όγκος ανά δευτερόλεπτο) για γυναίκες και άνδρες ασθενείς με ΚΙ από τα αρχεία ετήσιας αξιολόγησης το 1993 και το 2002. Οι οριζόντιες γραμμές δείχνουν τις μεσαίες τιμές. |
 |
Σχήμα 2: Συγχρονικές αναλύσεις. Προβλεπόμενες τιμές ποσοστών FVC (βίαια ζωτική χωρητικότητα) από τα αρχεία ετήσιας αξιολόγησης το 1993 και το 2002. Οι οριζόντιες γραμμές δείχνουν τις μεσαίες τιμές. |
 |
Σχήμα 3: Διαρκείς μελέτες. Το γράφημα δείχνει την τάση των μεσαίων τιμών του προβλεπόμενου ποσοστού (ΠΠ) FEV1 (βίαιος εκπνεόμενος όγκος ανά δευτερόλεπτο)
για γυναίκες και άνδρες ασθενείς με κυστική ίνωση οι οποίοι αξιολογήθηκαν για 5 συνεχόμενα χρόνια μεταξύ 1993-1997 και 1998-2002. Οι ράβδοι σφάλματος δείχνουν τις τιμές των τεταρτημορίων πάνω και κάτω από τις μεσαίες τιμές. |
Ο Ρότζερ Βουκντάλ, MBBCh, MD FRCP FRCPCH, πήρε το πτυχίο Ιατρικής στο Κέμπριτζ το 1990 με πτυχιακή εργασία έχοντας θέμα «Η Σχέση μεταξύ της Κατανάλωσης Βασικής Ενέργειας, Ανάπτυξης, Ασιτίας και Πνευμονικής Νόσου στην Κυστική Ίνωση». Σήμερα, είναι Παιδιατρικός Σύμβουλος στις Παιδιατρικές Πνευμονικές Νόσους, στο Royal Brompton και στο Harefield NHS Trust στο Λονδίνο – και τα δύο διάσημα κέντρα για τη θεραπεία καρδιακών και πνευμονικών νόσων. Επίσης, είναι Σύμβουλος στη Γενική Παιδιατρική Κλινική, στο Νοσοκομείο Χίλινγκτον στο Μίντλσεξ. Ο Ρότζερ είναι συγγραφές πολλών επιστημονικών εργασιών στον τομέα της παιδιατρικής πνευμονικής νόσου συμπεριλαμβανόμενης της ΚΙ, της μόλυνσης του αέρα και του άσθματος.
Ο Άντριου Μπους MB BS (με έπαινο) MA MD FRCP FRCPCH είναι Καθηγητής στο τμήμα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας στο Κολλέγιο Ιμπίριαλ και Τιμητικός Ιατρικός Σύμβουλος Παιδιατρικής Θωρακικής Κλινικής στο Royal Brompton και στο Harefield NHS Trust στο Λονδίνο. Πήρε το πτυχίο της Ιατρικής (Κέμπριτζ) το 1987 ακολουθώντας την έρευνά του στη λειτουργική αξιολόγηση της πνευμονικής κυκλοφορίας στον άνθρωπο. Είναι συγγραφές πολλών ερευνητικών εργασιών στην ΚΙ και έχει προσκληθεί να δώσει ομιλίες σε πολλά επιστημονικά συνέδρια ΚΙ. Τα παρόντα ερευνητικά του ενδιαφέροντα και οι δημοσιεύσεις του στον τομέα της παιδιατρικής αναπνευστικής νόσου περιλαμβάνουν θέματα όπως η επεμβατικό και μη-επεμβατικό έλεγχο της λοίμωξης των αεραγωγών και σοβαρές περιπτώσεις άσθματος.
Η Νίσα Βέρμα πήρε το πτυχίο της στην Πνευμονολογική Επιστήμη το 2005 και σήμερα είναι τελειόφοιτη του τμήματος Ιατρικής στο Κολλέγιο Ιμπίριαλ στο Λονδίνο. Έχουμε ιδιαίτερες ελπίδες ότι το ενδιαφέρον της και οι ερευνητικές μελέτες της θα συνεχιστούν και μετά την αποφοίτησή της τον Ιούνιο του 2006.
The original paper “Is there a Gender Gap in CF?” was published in Chest: The Cardiopulmonary and Critical Care Journal. To view a PDF of the full research paper, visit http://www.chestjournal.org/cgi/content/full/128/4/2824. Chest is the official publication of the American College of Chest Physicians (ACCP). Each month it features cutting edge clinical investigations in the multidisciplinary specialties of chest medicine, such as pulmonology, cardiology, thoracic surgery, transplantation, sleep and breathing, airways disease, and more. Chest also features basic science, special reports, case reports, board review questions, and more.
Αναφορές και Περαιτέρω Βιβλιογραφία
1. Rosenfeld M, Davis R, FitzSimmons S et al. Gender gap in Cystic Fibrosis Mortality. Am J Epidemiol 1997; 145:794-803
2. Frederiksen B, Lanng S, Koch C, Hoiby N. Improved survival in the Danish center-treated cystic fibrosis patients: results of aggressive treatment. Pediatr Pulmonol. 1996;21:153-158.
3. Verma N, Bush A, Buchdahl R Is there still a gender gap in cystic fibrosis? Chest 2005; 123: 2828-34
4. Frederiksen B, Koch C, Hoiby N. Antibiotic treatment of initial colonization with Pseudomonas aeruginosa postpones chronic infection and prevents deterioration of pulmonary function in cystic fibrosis. Pediatr Pulmonol. 1996;23:330-335.
5. The Royal Brompton and Harefield NHS Trust: Clinical Guidelines for the Care of Children with Cystic Fibrosis 2003. www.rbh.nthames.nhs.uk/childrencf
6. Fiel SB. Early aggressive intervention in cystic fibrosis: is it time to redefine our "best practice" strategies? Chest. 2003; 123:1-3
